Eksperci ostrzegają przed spiralą zadłużenia na wsi
Choć liczba zadłużonych rolników-przedsiębiorców wpisanych do KRD spadła, eksperci nie mają wątpliwości – problemy finansowe w branży rolnej nadal są bardzo poważne. Na koniec 2025 roku średnie zadłużenie jednego rolnika-przedsiębiorcy przekroczyło 67,5 tys. zł, a przeciętny czas zalegania ze spłatą zobowiązań wyniósł aż 707 dni.
Specjaliści ostrzegają, że w części przypadków rolnicy zaczynają wpadać w spiralę zadłużenia, z której coraz trudniej się wydostać.
Zadłużenie rolników nadal przekracza 230 mln zł
Według danych Krajowego Rejestru Długów na koniec 2025 roku w rejestrze znajdowało się 3415 rolników-przedsiębiorców. To o 5,8% mniej niż rok wcześniej. Jednocześnie całkowite zadłużenie tej grupy wynosiło 230,5 mln zł.
Choć łączna kwota zaległości była niższa niż rok wcześniej, eksperci podkreślają, że nie należy traktować tego jako jednoznacznego sygnału poprawy sytuacji finansowej gospodarstw.
Część rolników „znika” ze statystyk
Zdaniem ekspertów spadek liczby zadłużonych rolników w rejestrach może częściowo wynikać z zamykania lub zawieszania działalności gospodarczej prowadzonej na NIP.
Katarzyna Wuczkowska z KRD wskazuje, że wielu rolników nadal prowadzi gospodarstwa jako osoby fizyczne i zaciąga zobowiązania już na numer PESEL. W praktyce oznacza to, że część problemów finansowych może nie być widoczna w oficjalnych statystykach dotyczących przedsiębiorców.
Eksperci oceniają, że rzeczywista skala zadłużenia na wsi może być większa niż pokazują dostępne dane.
Długi w niektórych regionach nadal rosną
Mimo spadku całkowitego zadłużenia w części województw sytuacja wyraźnie się pogorszyła. Wzrost zaległości odnotowano m.in. w województwach lubelskim, lubuskim, małopolskim, podlaskim i pomorskim.
Eksperci tłumaczą, że regiony silnie uzależnione od rolnictwa są szczególnie wrażliwe na zmiany cen nawozów, paliw, energii i skupu produktów rolnych. W trudniejszych okresach gospodarstwa często próbują utrzymać płynność dzięki kredytom lub leasingowi.
Rolnicy coraz dłużej zwlekają ze spłatą zobowiązań
Bardzo niepokojące są dane dotyczące czasu przeterminowania długów. Statystyczny rolnik-przedsiębiorca zalegał ze spłatą zobowiązań średnio 707 dni, czyli prawie dwa lata.
W części województw sytuacja wygląda jeszcze gorzej. W opolskim średni okres zaległości wyniósł aż 1200 dni, a w świętokrzyskim przekroczył 1000 dni.
Eksperci podkreślają, że tak długie opóźnienia znacząco zmniejszają szanse wierzycieli na odzyskanie pieniędzy i zwiększają ryzyko bankructw gospodarstw.
Branża działa w specyficznym modelu rozliczeń
Zdaniem specjalistów sektor rolniczy funkcjonuje inaczej niż większość branż gospodarki. Wiele rozliczeń odbywa się sezonowo lub barterowo, np. poprzez wymianę towaru za zboże.
Dostawcy często długo tolerują opóźnienia, aby nie tracić wieloletnich klientów. W praktyce oznacza to, że działania windykacyjne bywają odkładane nawet przez wiele miesięcy.
Eksperci zaznaczają jednak, że taka specyfika rynku nie eliminuje problemu – przeciwnie, może powodować jego narastanie i ukrywanie rzeczywistej skali zadłużenia.
Rosnące koszty nadal obciążają gospodarstwa
Według ekspertów rolnicy nadal mierzą się z wysokimi kosztami prowadzenia działalności. Problemy dotyczą przede wszystkim cen nawozów, paliwa, energii oraz kosztów finansowania.
Jednocześnie gospodarstwa często funkcjonują w modelu długich cykli rozliczeniowych – wydatki ponoszone są wcześniej, a przychody pojawiają się dopiero po sprzedaży plonów.
To zwiększa ryzyko utraty płynności finansowej i opóźnień w regulowaniu zobowiązań.
Eksperci ostrzegają przed falą bankructw
Zdaniem części specjalistów obecne dane mogą być sygnałem narastającego ryzyka poważniejszych problemów w sektorze rolnym.
Eksperci wskazują, że wieloletnie przeterminowanie zobowiązań i utrzymujące się wysokie koszty działalności mogą prowadzić do coraz częstszych restrukturyzacji oraz bankructw gospodarstw rolnych.
