Liczba zastrzeżeń PESEL wzrosła o ponad 2 mln w ciągu roku
Coraz więcej Polaków decyduje się na zastrzeżenie numeru PESEL, ale nadal większość dorosłych obywateli nie korzysta z tego zabezpieczenia. Z danych Ministerstwa Cyfryzacji wynika, że na koniec 2025 roku zastrzeżonych było ponad 7,5 mln numerów PESEL. Rok wcześniej liczba ta wynosiła około 5,4 mln.
Oznacza to, że w ciągu roku przybyło ponad 2 mln nowych zastrzeżeń. Mimo dynamicznego wzrostu eksperci zwracają uwagę, że aż 25,4 mln pełnoletnich Polaków nadal nie zabezpieczyło swojego numeru PESEL.
Wielu Polaków nadal nie widzi zagrożenia
Specjaliści podkreślają, że niski poziom popularności tej formy ochrony wynika przede wszystkim z niewystarczającej świadomości zagrożeń.
Dr Mariusz Sokołowski z Uniwersytetu Warszawskiego wskazuje, że wiele osób nadal nie zdaje sobie sprawy z ryzyka związanego z wykorzystaniem danych osobowych przez przestępców. Ekspert przypomina, że obecnie wiele oszustw odbywa się całkowicie zdalnie i nie wymaga fizycznej obecności ofiary.
Oszuści nie szukają wyłącznie bogatych ofiar
Prawnicy ostrzegają również przed błędnym przekonaniem, że zagrożenie dotyczy wyłącznie osób posiadających duży majątek lub wysokie dochody.
Radca prawny Marek Niczyporuk podkreśla, że przestępstwa z wykorzystaniem numeru PESEL często dotyczą niewielkich zobowiązań finansowych. W praktyce ofiara może zostać obciążona wieloma małymi kredytami lub pożyczkami, co prowadzi do poważnych problemów prawnych i finansowych.
Eksperci zwracają uwagę, że nawet stosunkowo niewielkie wyłudzenia mogą oznaczać kosztowne postępowania windykacyjne i konieczność prowadzenia sporów prawnych.
Polska należy do pionierów cyfrowej ochrony danych
Zdaniem specjalistów możliwość zastrzegania numeru PESEL jest rozwiązaniem nowoczesnym na tle innych państw europejskich.
Dr Agnieszka Goldiszewicz z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej ocenia, że Polska należy do pionierów cyfryzacji w zakresie ochrony danych osobowych. Jednocześnie ekspertka zaznacza, że obecny poziom wykorzystania usługi – około 23% dorosłej populacji – można uznać za relatywnie wysoki, biorąc pod uwagę strukturę wiekową społeczeństwa i problem wykluczenia cyfrowego części seniorów.
Kampanie społeczne zwiększyły zainteresowanie usługą
Eksperci wskazują, że ważną rolę odegrały działania edukacyjne prowadzone w ostatnich miesiącach. Rosnąca liczba informacji o wyłudzeniach oraz kampanie społeczne zwiększyły świadomość zagrożeń związanych z kradzieżą tożsamości.
Znaczenie miało także wprowadzenie obowiązku sprawdzania statusu PESEL przez instytucje finansowe, notariuszy oraz firmy telekomunikacyjne. Przepisy zaczęły obowiązywać od połowy 2024 roku, dlatego 2025 był pierwszym pełnym rokiem funkcjonowania systemu.
Trend wzrostowy ma się utrzymać
Specjaliści przewidują, że liczba zastrzeżonych numerów PESEL nadal będzie rosła, choć tempo wzrostu może stopniowo wyhamowywać.
Eksperci oceniają, że najaktywniejszą grupą pozostają osoby w średnim wieku oraz młodsi dorośli świadomie dbający o bezpieczeństwo cyfrowe. W przypadku seniorów problemem bywa brak wiedzy o istnieniu usługi lub obawy związane z korzystaniem z narzędzi cyfrowych.
Zastrzeżenie PESEL można łatwo cofnąć
Eksperci przypominają, że zastrzeżenie numeru PESEL nie utrudnia codziennego funkcjonowania. W razie potrzeby można tymczasowo cofnąć blokadę np. podczas podpisywania umowy kredytowej czy załatwiania formalności wymagających weryfikacji numeru.
Cała procedura może zostać wykonana m.in. za pomocą aplikacji mObywatel.
Eksperci apelują o dalszą edukację
Specjaliści rynku bezpieczeństwa cyfrowego zgodnie podkreślają, że kluczowe pozostaje dalsze zwiększanie świadomości społecznej. Ich zdaniem kolejne kampanie informacyjne będą miały duże znaczenie szczególnie po nagłaśnianiu kolejnych przypadków wyłudzeń i oszustw finansowych.
